حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 274
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
ها را با گچ سفيد كرده و ستونها را از آجر تراش و گچ ساخته بودند قصر باغى يا پاركي داشته بمساحت 120 جريب و اين باغ داراى عمارتهاى متعدّد بوده 3 - طاق كسرى در نزديكى دجله بارگاهى را نشان ميدهد كه سقف آن طاق است و به شكل بيضى زده شده اين طاق قسمتى از كاخ سفيد است كه انوشيروان در 550 م . بنا كرده بود و بارگاه ( اپادن ) يا جايگاه تخت سلطنتى را ميپوشانده قالى زربفت و مرصّعى كه به بهارستان كسرى معروف و موافق قرائن فرش آن بوده چنان كه بعضى نوشتهاند يكصد ذراع طول و هفتاد ذراع عرض داشته « 1 » اين طالار بزرگ با شاه نشينهاى متعدّد از بالا بواسطه 115 روزنه روشن ميشد ستونهاى شاه - نشينها و طاقها و ديوارهاى درونى طالار با لوحههاى سيمين و زرّين منبّت كارى شده بود تخت سلطنت را در ته آن پشت پردهاى قرار داده بودند زينت فوقالعاده طالار - قالىهاى قيمتى و غيره و درخشندگى فلزّات كريمه و روشنائى كه از بالا بدرون بارگاه ميافتاد اثر غريبى در اشخاصى كه در دفعه اولى وارد آن ميشدند مينمود چيزى كه در اينجا تازگى دارد ديوارهاى عمارت است كه با تيرهاى چوبى بهم مهار نمودهاند و چنين به نظر ميآيد كه ايرانيها اين سبك را از روميها اقتباس كردهاند قبر سلمان پارسى در نزديكى اين بنا است 4 - طاق ايوان ( در كنار كرخه كه بكارون ميريزد - در نزديكي شوش ) خرابه عمارتى است كه شبيه كليساهاى قرون وسطاى اروپا است و طاقهاى آن را بشيوه معمارى پيكانى
--> ( 1 ) - چنان كه بعضى از مورّخين دوره اوليّه اسلام نوشتهاند فرش بزرگى كه به تصرف مسلمين درآمد سيصد ذراع طول و شصت ذراع عرض داشته حاشيههاى اين فرش زربفت با زمرّدهاى گرانبها و متن آن با جواهرات قيمتى رنگارنگ ترصيع يافته بود فرش مذكور را بامر عمر قطعه قطعه كرده بين مسلمين تقسيم نمودند و يكى از اسهام را كه بهترين قطعات نبود به بيست هزار درهم فروختند فيروزآباد - تزئينات ديوار قصر اردشير اوّل ساسانى